معرفی کوتاه معاونیت امور علمی
معاونیت امور علمی پوهنتون غزنی یکی از واحدهای مهم و اساسی علمی این پوهنتون به شمار میرود که مسئولیت تنظیم و رهبری امور تدریس، تحقیقات، نصاب درسی، تضمین کیفیت، امور استادان و پیشرفتهای علمی را بر عهده دارد.
این معاونیت به عنوان محور اصلی فعالیتهای علمی پوهنتون شناخته میشود و همچنان اداره اساسی نظام علمی پوهنتون محسوب میگردد. معاونیت امور علمی در راستای پیشرفت علمی پوهنتون، ارائه آموزشهای معیاری و ارتقای اعتبار اکادمیک، نقش مهمی ایفا میکند.
معاونیت امور علمی در بخشهای ذیل فعالیت مینماید:
- آمریت امور استادان
- آمریت تضمین کیفیت و اعتباردهی
- آمریت انکشاف مسلکی استادان (PDC)
وظایف معاونیت امور علمی
وظایف اساسی معاونیت امور علمی عبارتاند از:
- تنظیم و رهبری برنامههای علمی پوهنتون
- نظارت و ارزیابی روند تدریس
- بازنگری و توسعه نصاب درسی
- ارتقای ظرفیت علمی استادان
- حمایت و تشویق تحقیقات علمی
- تطبیق معیارهای تضمین کیفیت
- تنظیم جلسات شورای علمی
- مدیریت امتحانات و نتایج
- تطبیق پالیسیهای علمی وزارت تحصیلات عالی
فعالیتهای معاونیت امور علمی
این معاونیت فعالیتهای مهم ذیل را انجام میدهد:
۱. نظارت علمی
- ارزیابی فعالیتهای تدریسی پوهنځیها و دیپارتمنتها
- نظارت بر حاضری و تدریس استادان
۲. تضمین کیفیت
- ایجاد کمیتههای تضمین کیفیت
- تطبیق معیارهای اعتباردهی
۳. توسعه تحقیقات علمی
- برگزاری سمینارها و کنفرانسهای علمی
- فراهمسازی زمینه چاپ مقالات و مجلات علمی
۴. ارتقای سطح علمی استادان
- پیگیری بورسهای تحصیلی ماستری و دکتورا
- برگزاری ورکشاپهای ارتقای ظرفیت
۵. اصلاح نصاب درسی
- تهیه و تنظیم نصابهای عصری و معیاری
- هماهنگسازی نصاب با معیارهای بینالمللی
مسئولیتها
مسئولیتهای مهم معاونیت امور علمی عبارتاند از:
- حفظ و ارتقای کیفیت علمی پوهنتون
- معیاریسازی روند تدریس
- رسیدگی به مشکلات علمی محصلان
- ارزیابی علمی استادان
- هماهنگی پروژههای تحقیقاتی
- تطبیق و عملیساختن تصمیمهای شورای علمی
- ارائه گزارش به وزارت تحصیلات عالی
- ترتیب و نگهداری اسناد علمی
برنامههای آینده
برنامههای آینده معاونیت امور علمی معمولاً در بخشهای ذیل متمرکز میباشد:
۱. ارتقای کیفیت
- کسب اعتبار ملی و بینالمللی
- معیاریسازی روند تدریس
۲. سیستمهای دیجیتالی
- توسعه سیستمهای معلوماتی
- گسترش آموزش و امتحانات آنلاین
۳. ارتقای ظرفیت استادان
- فراهمسازی و پیگیری بورسهای تحصیلی ماستری و دکتورا
- اجرای برنامههای آموزشی و علمی
۴. تحقیقات علمی
- توسعه مراکز تحقیقاتی
- فعالسازی مجلات علمی
۵. عصریسازی نصاب درسی
- تدوین نصابهای متناسب با نیازهای بازار کار
- گسترش آموزشهای تخنیکی و عملی
زندگینامه کوتاه مولوی محمد حیدر حمزه، معاون امور علمی پوهنتون غزنی
تولد و تحصیلات
غازي بزرگ جبهات جهادی، مجاهد شجاع و دلیر، خار چشم اشغالگران، مصلح بزرگ حجرهها و مجالس، و مبلغ فصیح منبر، الحاج مولوی محمد حیدر حمزه، که در سنگرهای گرم جهاد با نام مولوی عبدالباسط شهرت ویژهای یافته بود، چهلودو سال پیش، در سال ۱۳۶۳ هجری شمسی، در خانوادهای متدین و جهادپرور، متعلق به مرحوم حاجی جمعهالدین، در قریه دهیک از ولسوالی دهیک ولایت غزنی چشم به جهان گشود.
دوران کودکی خود را در آغوش خانواده سپری کرد. هنگامی که به سن آموزش و فراگیری کتاب و قلم رسید، پدر مرحومش با همت و تلاش فراوان، فرزند عزیز خود را نزد عالم برجسته و استاد نامدار منطقه، مولوی صاحب روزیقلعه، نشاند. آغاز تحصیلات وی از مسجد روزیقلعه بود؛ آغازی که نشانههای تحول و دگرگونی بزرگی را در زندگی مولوی صاحب حمزه پدیدار ساخت.
وی علوم ابتدایی دینی و عصری را در درسهای محلی و مکاتب تا صنف پنجم فرا گرفت. برای ادامه تحصیل در صنف ششم و هفتم، به جامعه عالی نورالمدارس روی آورد؛ زیرا در آنجا، در کنار فضای معنوی و برکات علمی، تدریس منظم و معیاری از سالها پیش جریان داشت.
مولوی حمزه علاقهمند بود که تحصیلات خود را تا پایان در همان مدرسه ادامه دهد؛ اما تقدیر و شرایط دشوار زمان، روند تحصیل او را در صنف هشتم متوقف ساخت. با گسترش جنگ و حضور نیروهای آمریکایی و ناتو در کشور، مولوی صاحب حمزه کتابهای خود را کنار گذاشت و وارد فعالیتهای جهادی شد.
پس از تحمل دشواریها، قربانیها و تلاشهای فراوان، بار دیگر فرصت یافت تا به تحصیل بازگردد. در جریان سالهای جنگ، هرگاه از میدان بازمیگشت، کتابهای خود را از خورجین موتورسایکل بیرون میآورد و آموزش و مطالعه را نزد علمای برجسته منطقه ادامه میداد.
خداوند به مولوی حمزه حافظهای نیرومند، ذهنی قوی و استعداد فطری بالایی عطا کرده بود و او در بسیاری موارد در میان همصنفان خود مقام نخست را به دست میآورد. در مدت کوتاهی، آوازه لیاقت، اهلیت، درایت و شخصیت او در میان علمای منطقه گسترش یافت.
در دوران بیستساله جنگ و در کنار تحمل دشواریهای هجرت، نزد شیخالحدیث و التفسیر، عالم مشهور کشور مولوی عزیزالله مظهری، دورهای از علوم حدیث را فرا گرفت و سپس دوره عالی را نزد محدث مشهور، شیخ القرآن و الحدیث، شیخ محمد ادریس، به پایان رساند.
همچنین نزد شهید شیخ القرآن و الحدیث، حضرت مفتی رحمتالله غزنوی، تخصص فقهی را آغاز کرد. هنگامی که دو سال به پایان تحصیل و فراغت او باقی مانده بود، مفتی صاحب به شهادت رسید و سند تخصص وی ناتمام باقی ماند. بدین ترتیب، سلسله تحصیلات رسمی و ظاهری او در همین مرحله پایان یافت.
اما وی تلاشها و کوششهای خود را در راه طریقت و سلوک معنوی ادامه داد تا اینکه در سال ۱۴۴۵ هجری قمری، از سوی استاد مشفق، الحاج خلیفه صاحب محمد اسماعیل جان صاحبزاده، مشهور به خلیفه صاحب قلعه باران و سجادهنشین حضرات قلعه جواد و از شخصیتهای برجسته علمی و معنوی، اجازه طریقت دریافت کرد و دستار خلافت بر سر او گذاشته شد.
همچنین در سال ۱۴۴۶ هجری قمری، در آزمونهای مقطع ماستری شرکت کرد و با درجه ممتاز موفق شد.
مسئولیتها پیش از فتح
در آغاز فعالیتهای جهادی، سلطه نیروهای آمریکایی و حکومت مورد حمایت آنان بسیار نیرومند بود و مقاومت در برابر آنان کاری دشوار و حتی ناممکن به نظر میرسید. با این حال، شماری از جوانان آزادیخواه و متکی بر ایمان به خداوند متعال، با شجاعت وارد میدان شدند.
یکی از آنان مولوی محمد حیدر حمزه بود که در آغاز سال ۱۳۸۵ هجری شمسی، در دوران جوانی، وارد این مبارزه شد. این گروه بهتدریج در منطقه قدرت و نفوذ بیشتری یافت و توجه نیروهای مقابل را به خود جلب کرد. فعالیتهای نظامی و درگیریها افزایش یافت و تا پایان همان سال، به یکی از چالشهای جدی برای حکومت وقت تبدیل شد.
در سال ۱۳۸۵ هجری شمسی، مولوی صاحب حمزه و همراهانش ارتباط و همکاری خود را با خلیفه صاحب سراجالدین حقانی برقرار کردند و تحت رهبری آنان، همراه با شماری از یاران، فعالیتهای خود را آغاز نمودند.
پس از کشتهشدن شماری از همراهان، و به منظور تقویت سازمان و اتخاذ تاکتیکهای جدید، در اواخر سال ۱۳۸۵ هجری شمسی، مولوی حمزه همراه با چند تن از یاران و به رهبری شهید قاری نعیم، یک گروه در ولسوالی اندر ایجاد کردند.
فعالیت این گروه بهتدریج گسترش یافت و افراد بیشتری از مناطق و ولسوالیهای مختلف به آنان پیوستند. دامنه فعالیتهای آنان به ولسوالیهای اندر، قرهباغ، دهیک، مرکز، واغظ و خوگیانی گسترش یافت و گروههای فعال دیگری نیز در این مناطق شکل گرفتند.
پس از شهادت قاری صاحب نعیم، اعضای گروه مولوی صاحب حمزه را بهعنوان جانشین او انتخاب کردند؛ اما مولوی حمزه از جانب خود شهید ابویوسف را برای این مسئولیت مناسب دانست و او را جانشین قاری صاحب نعیم تعیین کرد و بیعت خود را نیز با وی تجدید نمود.
پس از آن، مولوی عبدالباسط در مسئولیتهای مختلفی فعالیت داشت؛ از جمله مسئول مناطق مختلف، فرمانده گروه، مسئول جبهات بزرگ، و از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ میلادی مسئول عمومی امور مربوط به مواد منفجره در ولایت غزنی بود. همچنین بهعنوان نماینده دعوت و ارشاد، مسئول نظامی ولسوالی خوگیانی و سپس تا زمان فتح، مسئول کشف در بخش استخبارات ولایت غزنی فعالیت کرد.
مسئولیتها پس از فتح
پس از فتح، مولوی محمد حیدر حمزه فعالیت خود را در چارچوب ریاست عمومی استخبارات آغاز کرد. پس از مدتی و بر اساس نیاز نظام، بهعنوان مسئول کشف و استخبارات قول اردوی خالد بن ولید در وزارت دفاع تعیین شد.
پس از چهار ماه، بنا بر تشخیص و ضرورت مسئولان، به رتبه نظامی دگروال و بهعنوان مسئول ضد استخبارات مربوط به قول اردوی مرکزی ۳۱۳ منصوب گردید.
پس از آن، بر اساس دستور و سفارش ویژه وزیر دفاع، مسئول کشف و استخبارات زون مرکزی وزارت دفاع شد. حوزه کاری وی هشت ولایت مرکزی، از جمله پنجشیر، کاپیسا، پروان، لوگر، میدان وردک، دایکندی، بامیان و کابل را دربر میگرفت.
پس از یک سال خدمت در این مسئولیت، به درخواست وزارت تحصیلات عالی، وظیفه او به معاونیت امور علمی پوهنتون غزنی تغییر یافت؛ زیرا نیاز به حضور و فعالیت او در محیط علمی و اکادمیک بیشتر احساس میشد. وی تا امروز نیز با ابتکارها و فعالیتهای گوناگون در این سمت مشغول خدمت است.
پیام معاون امور علمی
مراکز علمی و اکادمیک باید مظهر تولید اندیشه اسلامی و تحقق اهداف و آرمانهای بلند اسلامی باشند. پرورش اندیشه باید در پرتو ارزشهای اسلامی و تربیت نسل بر اساس معیارهای شرعی انجام شود تا در مسیر رقابت با کشورهای منطقه و جهان عقب نمانیم.
افغانها توانایی انجام هر کاری را دارند و در هر عرصهای که قدم گذاشتهاند، موفقیتها و دستاوردهایی نیز به دست آوردهاند. اما همواره خلأ یک اندیشه سالم احساس شده است و همین خلأ بحرانهایی را نیز به وجود آورده است؛ نمونه آشکار آن فراهم شدن زمینه برای حضور قدرتهای خارجی در کشور در چندین مرحله از تاریخ معاصر افغانستان است.
من بهعنوان یک مسلمان و مجاهد، به نسل جوان و مسلمان این پیام را دارم که این کشور، کشور مسلمانان است و مردم آن ذاتاً مسلماناند. اندیشهها و اهداف الحادی در این سرزمین هیچگاه جایگاه پایدار نخواهند یافت. بنابراین بهتر است که زیر سایه این شعار بزرگ و مقدس، یعنی اسلام، با روحیه بلند و عقیده سالم برای آینده این کشور تلاش کنیم تا نسل جدید ما بار دیگر قربانی اهداف نادرست دیگران نشود.
دانشجویان جوان ما باید در کنار آموزشهای عصری، به فراگیری علوم دینی نیز توجه داشته باشند و در عرصه آموزشهای اسلامی و دینی نیز بدرخشند و دانش کافی کسب کنند. همچنین در اخلاق و آداب، به جای پیروی از بیگانگان و فرهنگهای خارجی، از پیشینیان صالح و پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد صلیالله علیه وسلم پیروی و اطاعت کنند.
والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته